Ngày 30/6/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 91/2026/TT-BTC, chính thức có hiệu lực từ 01/7/2026, thay thế Thông tư 32/2025/TT-BTC và hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế 2025 cùng Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ điện tử.
Điểm mới đáng chú ý nhất của Thông tư 91: lần đầu tiên quy định cụ thể 11 trường hợp doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh bị ngừng hoặc tạm ngừng sử dụng hóa đơn điện tử, kèm theo trình tự xử lý và điều kiện khôi phục. Nếu doanh nghiệp bạn đang phát hành hóa đơn điện tử hằng ngày, việc nắm rõ 11 trường hợp này không chỉ giúp tránh gián đoạn kinh doanh mà còn là cơ sở để rà soát lại quy trình tuân thủ thuế nội bộ.
1. Căn cứ pháp lý
Quy định về ngừng sử dụng hóa đơn điện tử được nêu tại Khoản 1 Điều 8 Thông tư 91/2026/TT-BTC, áp dụng cho cả ba loại hóa đơn:
- Hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế
- Hóa đơn điện tử không có mã của cơ quan thuế
- Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền
So với Thông tư 32/2025/TT-BTC trước đây, đây là lần đầu tiên các trường hợp ngừng/tạm ngừng sử dụng hóa đơn điện tử được quy định thành một điều riêng, đầy đủ cả trình tự xử lý giúp doanh nghiệp dễ tra cứu và chủ động phòng ngừa hơn.
2. 11 Trường Hợp Bị Ngừng, Tạm Ngừng Sử Dụng Hóa Đơn Điện Tử Từ 01/7/2026
| STT | Trường hợp | Nhóm rủi ro |
| 1 | Mã số thuế của người nộp thuế chấm dứt hiệu lực | Tình trạng pháp lý |
| 2 | Cơ quan thuế xác minh người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký | Tình trạng pháp lý |
| 3 | Người nộp thuế đang trong thời gian tạm ngừng kinh doanh | Tình trạng pháp lý |
| 4 | Bị cưỡng chế nợ thuế bằng biện pháp ngừng sử dụng hóa đơn điện tử | Nghĩa vụ thuế |
| 5 | Dùng hóa đơn điện tử để bán hàng nhập lậu, hàng cấm, hàng giả hoặc hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ | Vi phạm nghiêm trọng |
| 6 | Lập hóa đơn khống để chiếm đoạt tiền, hoặc bị cơ quan điều tra/viện kiểm sát/tòa án đề nghị ngừng hóa đơn | Vi phạm nghiêm trọng |
| 7 | Bị cơ quan đăng ký kinh doanh yêu cầu tạm ngừng ngành, nghề kinh doanh có điều kiện do vi phạm | Điều kiện kinh doanh |
| 8 | Đang dùng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền nhưng đổi ngành nghề, không còn đủ điều kiện dùng loại hóa đơn này | Điều kiện kinh doanh |
| 9 | Hộ, cá nhân kinh doanh (cấp mã số thuế trước 01/7/2025) chưa cập nhật/không khớp thông tin đăng ký thuế với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, quá 10 ngày làm việc không bổ sung theo yêu cầu | Dữ liệu đăng ký thuế |
| 10 | Bị xác định có hành vi trốn thuế, hoặc thành lập để mua bán/sử dụng hóa đơn điện tử không hợp pháp | Vi phạm nghiêm trọng |
| 11 | Thuộc diện rủi ro cao về thuế và hóa đơn theo Thông tư 94/2026/TT-BTC | Vi phạm nghiêm trọng |
Lưu ý quan trọng: Trường hợp 6, 7 và 8 là nội dung dễ bị hiểu nhầm nhất, vì chúng gắn với điều kiện kinh doanh và tình trạng pháp lý của ngành nghề, không chỉ đơn thuần là hành vi gian lận hóa đơn. Doanh nghiệp kinh doanh ngành nghề có điều kiện (ví dụ: dịch vụ kế toán, kiểm toán, tư vấn thuế, bán lẻ có sử dụng máy tính tiền…) cần đặc biệt lưu ý nhóm này.
3. Trình Tự Xử Lý Khi Bị Ngừng Sử Dụng Hóa Đơn Điện Tử
Thông tư 91/2026/TT-BTC quy định hai cơ chế xử lý song song, tùy theo tính chất của trường hợp vi phạm:
- Tự động ngừng tiếp nhận: Với các trường hợp có căn cứ rõ ràng (VD: mã số thuế chấm dứt hiệu lực, cưỡng chế nợ thuế), Hệ thống thông tin quản lý thuế sẽ tự động ngừng tiếp nhận hóa đơn và gửi thông báo điện tử cho người nộp thuế.
- Yêu cầu giải trình: Với các trường hợp có dấu hiệu vi phạm hoặc rủi ro cao, cơ quan thuế gửi thông báo yêu cầu giải trình hoặc bổ sung thông tin trong 03 ngày làm việc. Nếu giải trình không thuyết phục, cơ quan thuế gửi yêu cầu lần 2; sau 2 lần không chứng minh được, thông báo chính thức ngừng sử dụng hóa đơn điện tử sẽ được ban hành.
4. Điều Kiện Khôi Phục Quyền Sử Dụng Hóa Đơn Điện Tử
Theo Khoản 3 Điều 8 Thông tư 91/2026/TT-BTC, doanh nghiệp được khôi phục quyền sử dụng hóa đơn điện tử khi thuộc một trong các trường hợp sau:
- Đã thông báo hoạt động kinh doanh trở lại
- Được khôi phục mã số thuế
- Quyết định cưỡng chế nợ thuế hết hiệu lực
- Được cơ quan thuế xác nhận không còn thuộc diện rủi ro cao, hoặc có thông báo chính thức từ cơ quan có thẩm quyền liên quan
5. Doanh Nghiệp Cần Làm Gì Để Không Bị Ngừng Hóa Đơn Điện Tử?
- Rà soát tình trạng mã số thuế và địa chỉ kinh doanh định kỳ hằng quý, đặc biệt sau khi thay đổi văn phòng hoặc sáp nhập.
- Thanh toán đầy đủ nghĩa vụ thuế, tránh phát sinh nợ dẫn đến cưỡng chế.
- Cập nhật thông tin đăng ký thuế khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, nhất là với hộ/cá nhân kinh doanh được cấp mã số thuế trước 01/7/2025.
- Kiểm tra điều kiện ngành nghề kinh doanh có điều kiện nếu doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực này, để tránh bị nhóm trường hợp 7 và 8 chi phối.
- Xây dựng quy trình kiểm soát hóa đơn nội bộ, tránh lập hóa đơn khống hoặc sai lệch bản chất giao dịch.
Đây cũng chính là những kỹ năng cốt lõi được đào tạo bài bản trong Khóa Huấn Luyện Kế Toán Trưởng và Khóa Kế Toán Tổng Hợp của ACAC Academy giúp đội ngũ kế toán chủ động kiểm soát rủi ro hóa đơn, thuế trước khi phát sinh sự cố, thay vì xử lý bị động khi đã bị cơ quan thuế thông báo.
6. Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
Bị ngừng sử dụng hóa đơn điện tử thì có được xuất hóa đơn giấy thay thế không? Không. Trong thời gian bị ngừng sử dụng hóa đơn điện tử, doanh nghiệp không được phép lập hóa đơn dưới bất kỳ hình thức nào cho đến khi được khôi phục quyền sử dụng theo Khoản 3 Điều 8 Thông tư 91/2026/TT-BTC.
Thời gian giải trình khi bị yêu cầu bổ sung thông tin là bao lâu? 03 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan thuế gửi thông báo điện tử cho mỗi lần yêu cầu.
Hộ kinh doanh nhỏ có bị áp dụng quy định này không? Có. Trường hợp số 9 áp dụng riêng cho hộ, cá nhân kinh doanh được cấp mã số thuế trước ngày 01/7/2025 có thông tin đăng ký thuế chưa khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Thông tư 91/2026/TT-BTC có thay thế hoàn toàn Thông tư 32/2025/TT-BTC không? Có. Theo Điều 25 Thông tư 91/2026/TT-BTC, Thông tư 32/2025/TT-BTC hết hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2026.
Kết luận
Thông tư 91/2026/TT-BTC không chỉ liệt kê các trường hợp bị ngừng sử dụng hóa đơn điện tử mà còn quy định rõ trình tự xử lý và điều kiện khôi phục, đây là điểm khác biệt lớn so với văn bản cũ. Doanh nghiệp cần chủ động rà soát tình trạng mã số thuế, nghĩa vụ thuế và điều kiện ngành nghề kinh doanh ngay từ bây giờ để tránh bị gián đoạn hoạt động phát hành hóa đơn.
