Từ ngày 01/07/2026, Nghị định 252/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, thay thế Nghị định 126/2020/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi liên quan, quy định chi tiết việc thi hành Luật Quản lý thuế 2025. Với doanh nghiệp có đơn vị phụ thuộc hoặc địa điểm kinh doanh tại nhiều tỉnh, thành phố, một trong những nội dung cần nắm rõ nhất là cách phân bổ thuế thu nhập cá nhân (TNCN) cho người lao động làm việc tại các đơn vị này.
Bài viết dưới đây hệ thống lại: khái niệm phân bổ thuế TNCN, các trường hợp bắt buộc áp dụng, 2 phương án kê khai doanh nghiệp được lựa chọn, lợi ích của quy định mới, và checklist hành động để kế toán không bị động khi triển khai từ 01/07/2026.
Phân Bổ Thuế TNCN Là Gì?
Phân bổ thuế TNCN là việc tổ chức chi trả thu nhập (doanh nghiệp) xác định số thuế TNCN đã khấu trừ của người lao động làm việc tại đơn vị phụ thuộc hoặc địa điểm kinh doanh ở tỉnh, thành phố khác nơi đặt trụ sở chính, để phân chia đúng số thuế phải nộp về từng địa phương quản lý.
Nói cách khác, đây là cơ chế đảm bảo ngân sách nhà nước tại từng địa phương nhận đúng phần thuế TNCN tương ứng với thu nhập phát sinh trên địa bàn đó thay vì toàn bộ số thuế dồn về nơi đặt trụ sở chính.
Các Trường Hợp Doanh Nghiệp Phải Phân Bổ Thuế TNCN
Theo quy định tại Nghị định 252/2026/NĐ-CP, việc phân bổ thuế TNCN được đặt ra đối với:
- Tổ chức trả thu nhập có đơn vị phụ thuộc (chi nhánh, văn phòng đại diện có phát sinh chi trả lương).
- Doanh nghiệp có địa điểm kinh doanh tại tỉnh, thành phố khác nơi đặt trụ sở chính.
- Người lao động làm việc thực tế tại các đơn vị phụ thuộc hoặc địa điểm kinh doanh nêu trên.
Trong các trường hợp này, doanh nghiệp phải xác định chính xác số thuế TNCN phát sinh tương ứng với từng địa bàn để thực hiện phân bổ hoặc kê khai theo đúng quy định.
Lưu ý biên tập quan trọng: Nghị định 252/2026/NĐ-CP có phạm vi điều chỉnh rất rộng (7 chương, 76 điều). Điều 15 của Nghị định quy định về phân bổ thuế GTGT (áp dụng đến hết 31/12/2026), không phải điều khoản trực tiếp về phân bổ thuế TNCN. Trước khi xuất bản, đội ngũ kế toán/pháp chế của ACAC nên đối chiếu số điều khoản chính xác về phân bổ TNCN với văn bản gốc tại Cổng Thông tin điện tử Chính phủ để trích dẫn đúng, tránh rủi ro pháp lý cho nội dung YMYL (ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định tuân thủ thuế của doanh nghiệp).
2 Phương Án Kê Khai Thuế TNCN Cho Đơn Vị Phụ Thuộc
Điểm mới đáng chú ý nhất của Nghị định 252/2026/NĐ-CP là doanh nghiệp được quyền lựa chọn phương thức kê khai, thay vì bắt buộc áp dụng duy nhất hình thức kê khai tập trung như quy định cũ.
| Tiêu chí | Phương án 1: Kê khai tập trung tại trụ sở chính | Phương án 2: Kê khai riêng tại từng đơn vị phụ thuộc |
|---|---|---|
| Nơi nộp hồ sơ khai thuế | Cơ quan thuế quản lý trụ sở chính | Cơ quan thuế quản lý từng đơn vị phụ thuộc/địa điểm kinh doanh |
| Cách xác định số thuế | Xác định số TNCN phải phân bổ cho từng đơn vị, đính kèm phụ lục phân bổ | Kê khai trực tiếp theo số phát sinh thực tế tại đơn vị |
| Phù hợp với | Doanh nghiệp có bộ máy kế toán tập trung, ít đơn vị phụ thuộc | Doanh nghiệp có đơn vị phụ thuộc hạch toán độc lập, quy mô lớn |
| Áp lực vận hành | Thấp hơn cho trụ sở chính, cần phối hợp dữ liệu từ các đơn vị | Phân tán, mỗi đơn vị tự chịu trách nhiệm kê khai |
Doanh nghiệp cần chọn một phương án duy nhất và áp dụng nhất quán ngay từ đầu kỳ tính thuế để tránh sai lệch dữ liệu giữa các cơ quan thuế địa phương.
Lợi Ích Của Quy Định Mới So Với Trước Đây
So với cơ chế bắt buộc kê khai tập trung theo Nghị định 126/2020/NĐ-CP, quy định mới tại Nghị định 252/2026/NĐ-CP mang lại:
- Tăng tính chủ động: doanh nghiệp tự chọn phương thức kê khai phù hợp với mô hình vận hành.
- Đơn giản hóa thủ tục hành chính về thuế, giảm thao tác đối chiếu dữ liệu giữa các đơn vị.
- Giảm thời gian xử lý hồ sơ, đặc biệt với doanh nghiệp có nhiều chi nhánh trên toàn quốc.
- Hạn chế sai sót trong phân bổ nghĩa vụ thuế giữa các địa phương – giảm rủi ro bị truy thu, xử phạt do phân bổ nhầm địa bàn.
Doanh Nghiệp Cần Làm Gì Để Tuân Thủ Đúng? (Checklist 4 Bước)
- Rà soát mô hình tổ chức – liệt kê toàn bộ đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh đang hoạt động tại các tỉnh, thành phố khác trụ sở chính.
- Xác định nơi làm việc thực tế của người lao động – đây là căn cứ để phân bổ đúng nghĩa vụ thuế, tránh nhầm lẫn giữa nơi ký hợp đồng và nơi làm việc.
- Chọn phương thức kê khai phù hợp ngay từ đầu kỳ tính thuế (tập trung hoặc riêng lẻ) – dựa trên năng lực bộ máy kế toán và mức độ phân tán của đơn vị phụ thuộc.
- Theo dõi sát hướng dẫn của Bộ Tài chính và các thông tư hướng dẫn thi hành để cập nhật kịp thời cách tính, biểu mẫu và thời hạn nộp.
Việc thực hiện đúng ngay từ đầu giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro bị ấn định thuế, tránh sai sót khi quyết toán cuối năm và giảm thời gian giải trình với cơ quan thuế.
Câu Hỏi Thường Gặp
1. Doanh nghiệp không có đơn vị phụ thuộc có cần phân bổ thuế TNCN không? Không. Quy định về phân bổ thuế TNCN chỉ áp dụng với tổ chức chi trả thu nhập có đơn vị phụ thuộc hoặc địa điểm kinh doanh tại tỉnh, thành phố khác nơi đặt trụ sở chính.
2. Doanh nghiệp có thể đổi phương án kê khai giữa kỳ tính thuế không? Quy định mới yêu cầu lựa chọn phương thức kê khai ngay từ đầu kỳ và áp dụng nhất quán, doanh nghiệp nên cân nhắc kỹ trước khi đăng ký để tránh phải điều chỉnh giữa chừng.
3. Nếu kê khai sai địa bàn phân bổ thì xử lý thế nào? Doanh nghiệp cần theo dõi hướng dẫn cụ thể của Bộ Tài chính về trình tự điều chỉnh, tránh để phát sinh chênh lệch kéo dài giữa các cơ quan thuế địa phương.
4. Nghị định 252/2026/NĐ-CP có thay thế toàn bộ Nghị định 126/2020/NĐ-CP không? Có. Nghị định 252/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 126/2020/NĐ-CP cùng các văn bản sửa đổi, bổ sung liên quan, có hiệu lực từ 01/07/2026.
Căn Cứ Pháp Lý
- Luật Quản lý thuế 2025.
- Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thi hành Luật Quản lý thuế, có hiệu lực từ 01/07/2026.
Xem thêm: Toàn bộ điểm mới của Nghị định 252/2026/NĐ-CP doanh nghiệp và kế toán cần biết | Các trường hợp miễn thuế TNCN theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP
Kết Luận
Quy định về phân bổ thuế TNCN theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong kê khai, nộp thuế cho người lao động tại đơn vị phụ thuộc. Việc nắm rõ các trường hợp phải phân bổ, lựa chọn đúng phương thức kê khai và triển khai theo checklist ở trên sẽ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định, giảm rủi ro bị truy thu và tối ưu công tác quản lý thuế nội bộ.
Áp dụng quy định thuế mới đòi hỏi kế toán vừa nắm chắc văn bản pháp lý, vừa biết cách đối chiếu dữ liệu, phát hiện sai lệch trước khi nộp hồ sơ. Đây cũng chính là nội dung trọng tâm trong Chuỗi Thử Thách 3 Ngày cùng ACAC Academy – nơi bạn thực hành xử lý số liệu kế toán, đối chiếu hóa đơn, tờ khai và phát hiện sai lệch bằng phương pháp thực chiến. Đăng ký tham gia ngay để cập nhật đúng và làm đúng ngay từ đầu.
