Ngày 30/6/2026, Chính phủ chính thức ban hành Nghị định 255/2026/NĐ-CP, thay thế Nghị định 132/2020/NĐ-CP và Nghị định 20/2025/NĐ-CP về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết. Nghị định có hiệu lực từ 01/7/2026 và áp dụng ngay từ kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) năm 2026.
Với doanh nghiệp có phát sinh giao dịch với các bên liên kết, vay vốn từ cổ đông, mua bán nội bộ tập đoàn, hoặc có công ty mẹ ở nước ngoài, đây là văn bản bắt buộc phải cập nhật ngay để tránh bị truy thu, xử phạt khi cơ quan thuế thanh tra chuyển giá. Bài viết tổng hợp đầy đủ 8 điểm mới quan trọng nhất, kèm hướng dẫn hành động cụ thể.
Nghị định 255/2026/NĐ-CP thay thế văn bản nào?
Nghị định 255/2026/NĐ-CP gồm IV Chương, 24 Điều, thay thế:
- Nghị định 132/2020/NĐ-CP;
- Nghị định 20/2025/NĐ-CP.
Nghị định quy định toàn diện về: nguyên tắc quản lý thuế đối với giao dịch liên kết; xác định các bên có quan hệ liên kết; phương pháp xác định giá giao dịch liên kết; hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết; Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR); và trách nhiệm của người nộp thuế, cơ quan thuế.
8 điểm mới nổi bật của Nghị định 255/2026/NĐ-CP
1. Mở rộng quy định về các bên có quan hệ liên kết
Nghị định bổ sung và làm rõ nhiều trường hợp được xác định là có quan hệ liên kết, đáng chú ý nhất là bổ sung giao dịch mượn, cho mượn (trước đây Nghị định 132/2020/NĐ-CP chỉ quy định giao dịch vay, cho vay).
Cụ thể, doanh nghiệp phát sinh giao dịch mượn/cho mượn từ 10% vốn góp chủ sở hữu trở lên tại thời điểm giao dịch với cá nhân điều hành, kiểm soát doanh nghiệp hoặc người có quan hệ thân nhân với người điều hành, sẽ được xác định là có quan hệ liên kết.
→ Doanh nghiệp có các khoản vay/mượn nội bộ với cổ đông, ban lãnh đạo cần rà soát lại ngay để không bỏ sót nghĩa vụ kê khai.
2. Quy định rõ hơn về Báo có lợi nhuận liên quốc gia (CbCR)
- Áp dụng ngưỡng doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 750 triệu Euro trở lên (áp dụng cho cả doanh nghiệp có công ty mẹ tối cao tại Việt Nam lẫn tại nước ngoài);
- Làm rõ đối tượng và trách nhiệm nộp báo cáo;
- Bổ sung yêu cầu minh bạch với cơ quan thuế về cơ chế trao đổi CbCR quốc tế.
3. Bổ sung hình thức nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia
Doanh nghiệp thuộc diện phải nộp CbCR thực hiện theo hình thức điện tử:
- Nộp bằng định dạng XML được mã hóa;
- Gửi qua Hệ thống thông tin quản lý thuế.
Nghị định cũng quy định cách xác định tỷ giá quy đổi để tính ngưỡng doanh thu toàn cầu 750 triệu Euro nêu trên.
4. Nâng ngưỡng doanh thu được miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết lên 500 tỷ đồng
Đây là điểm mới được doanh nghiệp quan tâm nhất: ngưỡng doanh thu được miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết được nâng lên 500 tỷ đồng (điều kiện cụ thể xem thêm tại Điều 5 Nghị định 255/2026/NĐ-CP).
Việc điều chỉnh giúp giảm đáng kể chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, trong khi vẫn đảm bảo hiệu quả quản lý thuế với nhóm doanh nghiệp quy mô lớn.
5. Bổ sung cơ sở dữ liệu tỷ suất lợi nhuận ngành
Cơ quan thuế được phép xây dựng và công bố tỷ suất lợi nhuận theo: ngành nghề, địa bàn, nhóm người nộp thuế. Đây là cơ sở quan trọng để cơ quan thuế đánh giá rủi ro và kiểm tra giao dịch liên kết trong quá trình thanh tra.
6. Tiếp tục áp dụng nguyên tắc giao dịch độc lập (Arm’s Length)
Doanh nghiệp có giao dịch liên kết vẫn phải: loại trừ các yếu tố làm giảm nghĩa vụ thuế do quan hệ liên kết chi phối; xác định giá giao dịch tương đương với giao dịch giữa các bên độc lập. Đây vẫn là nền tảng cốt lõi, không thay đổi so với quy định cũ.
7. Làm rõ quyền và nghĩa vụ của người nộp thuế
Nghị định quy định cụ thể hơn trách nhiệm của doanh nghiệp trong: kê khai giao dịch liên kết; chuẩn bị hồ sơ xác định giá; lưu trữ chứng từ; cung cấp thông tin khi cơ quan thuế yêu cầu. Tuân thủ đầy đủ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro khi bị thanh tra, kiểm tra thuế.
8. Áp dụng từ kỳ tính thuế TNDN năm 2026
Dù có hiệu lực từ 01/7/2026, các quy định của Nghị định 255/2026/NĐ-CP được áp dụng từ kỳ tính thuế TNDN năm 2026 – tức là ảnh hưởng đến toàn bộ giao dịch liên kết phát sinh trong năm, không chỉ từ tháng 7. Doanh nghiệp cần rà soát ngay trong năm tài chính hiện tại, không đợi đến kỳ quyết toán.
Doanh nghiệp cần làm gì khi Nghị định 255/2026/NĐ-CP có hiệu lực?
| Việc cần làm | Ưu tiên |
| Rà soát toàn bộ giao dịch với bên liên kết (bao gồm cả giao dịch mượn/cho mượn mới bổ sung) | Cao |
| Kiểm tra các khoản vay, mượn, giao dịch tài chính với cổ đông, người quản lý, người thân | Cao |
| Đánh giá lại điều kiện miễn lập hồ sơ theo ngưỡng doanh thu mới 500 tỷ đồng | Cao |
| Chuẩn bị đầy đủ Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết nếu thuộc diện phải lập | Trung bình |
| Rà soát nghĩa vụ CbCR nếu doanh thu hợp nhất toàn cầu ≥ 750 triệu Euro | Trung bình |
| Cập nhật quy trình kê khai thuế TNDN cho kỳ tính thuế 2026 | Cao |
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Nghị định 255/2026/NĐ-CP thay thế nghị định nào? Thay thế Nghị định 132/2020/NĐ-CP và Nghị định 20/2025/NĐ-CP về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết.
Ngưỡng doanh thu được miễn lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết là bao nhiêu? Ngưỡng mới được nâng lên 500 tỷ đồng, doanh nghiệp cần đối chiếu thêm các điều kiện cụ thể tại Điều 5 của Nghị định để xác định có đủ điều kiện miễn hay không.
Doanh nghiệp nào phải lập Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR) theo quy định mới? Doanh nghiệp có doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 750 triệu Euro trở lên trong năm tài chính liền kề trước năm báo cáo.
Kết luận
Nghị định 255/2026/NĐ-CP là văn bản pháp luật quan trọng, đánh dấu nhiều thay đổi trong xác định quan hệ liên kết, ngưỡng miễn lập hồ sơ, và nghĩa vụ báo cáo lợi nhuận liên quốc gia. Doanh nghiệp có phát sinh giao dịch liên kết nên chủ động rà soát ngay trong quý 3/2026 để tránh bị động khi bước vào kỳ quyết toán thuế TNDN năm 2026.
